₹12 लाखांचे ₹71 लाख… 5 दिवसांत! ; पण ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये नफ्यापेक्षा रिस्क का महत्त्वाची ?
₹12 लाखांचे ₹71 लाख… 5 दिवसांत! ; पण ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये नफ्यापेक्षा रिस्क का महत्त्वाची ?
लेखक : निलेश लोढा
“ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये एवढा पैसा खरंच कमावता येतो का?”
हा प्रश्न मला अनेकदा विचारला जातो.
माझ्याकडे त्याचे उत्तर देताना माझ्या स्वतःच्या अनुभवाचे उदाहरण आहे.
एका टप्प्यावर माझे ₹12 लाखांचे भांडवल 5 दिवसांत ₹71 लाखांपर्यंत गेले होते.
आणि अगदी अलीकडे, मागील आठवड्यात, माझ्या एका क्लायंटच्या अकाउंटमध्ये ₹6 लाखांचे भांडवल 5 दिवसांत ₹47 लाखांपर्यंत पोहोचले.
हे आकडे निश्चितच आकर्षक आहेत.
पण या दोन्ही उदाहरणांमधून मला सांगायची सर्वात महत्त्वाची गोष्ट नफ्याची नाही.
ती आहे — रिस्कची.
कारण ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये पैसा ज्या वेगाने वाढू शकतो, त्याच वेगाने कमीही होऊ शकतो.
म्हणून फक्त मोठा नफा पाहून ऑप्शन ट्रेडिंगकडे आकर्षित होणे योग्य नाही.
Proper Setup शिवाय ऑप्शन ट्रेडिंग धोकादायक ठरू शकते
ऑप्शनमध्ये ट्रेड घेण्यापूर्वी Entry, Stop Loss, Target आणि Position Size याबाबत स्पष्टता असणे गरजेचे आहे.
फक्त “मार्केट वर जाईल” किंवा “मार्केट खाली येईल” या अंदाजावर ट्रेड घेणे म्हणजे ट्रेडिंग नव्हे.
Setup + Discipline + Risk Management ही तीनही गोष्टी आवश्यक आहेत.
Knowledge आणि Time दोन्ही हवेत
Options समजून घेण्यासाठी फक्त Call आणि Put माहिती असणे पुरेसे नाही.
Premium, Expiry, Strike Price, Open Interest, Volatility, Greeks आणि Time Decay यांचा अभ्यास आवश्यक आहे.
त्याचबरोबर मार्केटचा अभ्यास करण्यासाठी वेळही द्यावा लागतो.
वेगाने निर्णय घेण्याची क्षमता
ऑप्शन मार्केटमध्ये परिस्थिती काही मिनिटांत बदलू शकते.
म्हणून योग्य वेळी Entry घेण्याइतकेच, चुकीचे झाल्यावर Stop Loss स्वीकारून बाहेर पडण्याचे धैर्य महत्त्वाचे आहे.
नफा दिसला की लोभ आणि नुकसान झाले की आशा—या दोन्ही गोष्टी ट्रेडरला अडचणीत आणू शकतात.
संपूर्ण भांडवल ऑप्शनमध्ये लावायचे का ?
समजा तुमच्याकडे ₹100 गुंतवण्यासाठी आहेत.
माझा एक विचार असा आहे की संपूर्ण ₹100 उच्च-जोखमीच्या ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये लावण्याऐवजी त्यातील मर्यादित भागच ऑप्शनसाठी वापरावा.
उदाहरणार्थ, ₹100 पैकी ₹30 ऑप्शन ट्रेडिंगसाठी आणि ₹70 तुलनेने चांगल्या कंपन्यांच्या शेअर्समध्ये दीर्घकालीन दृष्टिकोनातून ठेवण्याचा विचार करता येऊ शकतो.
हा कोणताही निश्चित नियम किंवा परताव्याची हमी नाही. प्रत्येकाची आर्थिक परिस्थिती आणि जोखीम घेण्याची क्षमता वेगळी असते.
पण या दृष्टिकोनामागचा विचार साधा आहे—
संपूर्ण भांडवल एका उच्च-जोखमीच्या साधनावर अवलंबून ठेवू नये.
माझा अनुभव मला काय शिकवतो?
मी ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये मोठे नफे पाहिले आहेत.
पण त्याचबरोबर रिस्कचे परिणामही अनुभवले आहेत.
म्हणून आज मी एक गोष्ट स्पष्टपणे सांगू इच्छितो—
₹12 लाखांचे ₹71 लाख झाले, ही कथा आहे.
₹6 लाखांचे ₹47 लाख झाले, हीदेखील एक घटना आहे.
पण तीच गोष्ट प्रत्येक वेळी घडेल, असे समजणे ही सर्वात मोठी चूक आहे.
ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये मिळालेला नफा दाखवण्यापेक्षा, तो नफा मिळवताना घेतलेली रिस्क समजून घेणे अधिक महत्त्वाचे आहे.
Capital वाचले तर उद्या पुन्हा ट्रेड करण्याची संधी असते.
Capital संपले तर संधी असूनही ट्रेड करता येत नाही.
म्हणून ऑप्शन ट्रेडिंगमध्ये माझ्या मते पहिला प्रश्न हा नसावा—
“किती कमवता येईल?”
पहिला प्रश्न असावा—
“मी किती गमावू शकतो आणि ते गमावल्यावरही माझे आर्थिक आयुष्य सुरक्षित राहील का?”
हा प्रश्न समजला, तर ऑप्शन ट्रेडिंगकडे पाहण्याचा दृष्टिकोन नक्कीच बदलू शकतो.
