प्राचीन विठ्ठल मंदिर- मट्टनचेरी कोची – – कमोडोर श्रीकांत देशमुख
प्राचीन विठ्ठल मंदिर- मट्टनचेरी कोची – –
कमोडोर श्रीकांत देशमुख– – – – – – – – – – – – – – – – –
मट्टनचेरी, कोची केरळ हे प्राचीन (४०० वर्षे जुन्या) विठ्ठल मंदिरासाठी प्रसिद्ध आहे, जे श्री विठोबा देवस्थान ट्रस्ट, कोची द्वारे व्यवस्थापित केले जाते. हे मंदिर शतकानुशतके जुन्या वास्तुकला शैलीचे उत्कृष्ट उदाहरण आहे. विठ्ठल मूर्ती काळ्या दगडापासून कोरलेली आहे आणि वैशिष्ट्ये दैवी आहेत.
मट्टनचेरीमध्ये या मंदिराच्या स्थापनेची पौराणिक कथा आहे. त्या भागातील एक भाविक सुमारे १० वर्षांच्या वयापासूनच वारीवर जाऊ लागले आणि त्यांनी कधीही वारी चुकवली नाही. जेव्हा ते सुमारे ८५ वर्षांचे झाले तेव्हा वयाशी संबंधित समस्यांमुळे त्यांना वारीवर जाणे कठीण झाले. कथा अशी आहे की खूप दु: खी झाले आणि त्यांनी भगवान विठ्ठलाची भक्तिभावाने प्रार्थना केली. त्यांनी प्रार्थना केली की, हे विठ्ठला, इतकी वर्षे मी तुला भेटायला येत होतो. आता माझे शरीर मला वारी करण्यास परवानगी देत नाही, म्हणून मी तुम्हाला प्रार्थना करतो की आता तुम्हीच मला भेटण्यासाठी माझ्या घरी या.
कथा पुढे अशी आहे – त्या रात्री भगवान विठ्ठल त्यांच्या स्वप्नात आले आणि त्यांनी त्यांना सांगितले की मी तुमची प्रार्थना मान्य करतो. पंढरपूरजवळ एका झाडाखाली मी तुमची वाट पाहत आहे. कृपया मला तुमच्या घरी घेऊन जाण्यासाठी कोणाला तरी पाठवा. परंतु लक्षात ठेवा की मला डोक्यावर, पायी नेले पाहिजे आणि मी तुमच्या ठिकाणी पोहोचेपर्यंत मला जमिनीवर ठेवू नये.
त्या भाविकाने आपल्या मुलाला काही लोकांसह पंढरपूरला पाठवले. त्या झाडाखाली खोदल्यावर त्यांना तेथे श्री विठ्ठलाची एक सुंदर मूर्ती आढळली. परमेश्वराच्या निर्देशानुसार ही मूर्ती मट्टनचेरी कोची इथे आणली. विठ्ठलाची सुंदर मूर्थी बघून भाविकाचे अश्रू अनावर झाले आणि त्याने पूर्ण भक्ती भावाने भगवान विठ्ठल चरणी डोके टेकले, अ आत्यानी श्रद्धेने मूळ मंदिर बांधले आणि तेथे भगवान विठ्ठलाची स्थापना केली. तेव्हापासून विठ्ठल मंदिराचे नूतनीकरण झाले आहे परंतु त्याचे जुने भाविकत्व कायम आहे. कोचीला गेल्यास भाविकांनी या मंदिराला जरूर भेट द्यावी.॥ जय हरी विठ्ठल ॥
